Facebook üzerinde yazılım geliştirme fikrinin bana önceleri pek sıcak gelmediğini peşinen söylemeliyim ancak Facebook Developer Garage’a katıldıktan sonra bu konudaki fikrim ciddi anlamda değişti.

Developer Garage etkinliğine katılmadan öncede nedir bu gibilerinden inceleme olanağım oldu ancak pek de üzerine eğildiğimi söyleyemem.

Web üzerinde çok konu hakkında pek detay bulunmuyor. Türkçe dökümanlar ise konunun özünü anlatmaktan oldukça uzak. Çoğu bir kaç basit örnekten ibaret.

Ben bu ilk facebook geliştirme yazımda önce büyük resmi anlatmak istiyorum daha sonra bunları örneklerle detaylandırmaya çalışacağım

Facebook Üzerinde Nasıl Yazılım Geliştirilir ?

Bunun için öncelikle http://www.facebook.com/developers adresinden kendinizi geliştirici olarak kayıt ediyorsunuz.  Sonra yeni uygulama oluştur diyerek ilk uygulamanıza bir isim vererek devam ediyorsunuz. Bu kısımda çok sayıda ayarımız var ama ben şimdilik teknik detaylardan bahsetmeyeceğim.

Facebook ile ne tip uygulamalar geliştirilebilir?

Facebook uygulama tipini temelde ikiye ayırabiliriz

1. Facebook Applications
2. Facebook Connect

1. Facebook Applications

Bu tip uygulamalar facebook içerisinde bir sayfa olarak çalışan ve http://apps.facebook.com/xxxxxxxx diye başlayan uygulamlar diyebiliriz. Bu uygulamalarda iki temelde çalışabiliyor ya iframe olarak sizin sitenizden geliyor yada facebook’un kendi özel dili olan fbml ile yazılarak facebook içerisinde gömülü çalışıyor. Geliştiriciler tahmin edebileceğiniz gibi iframe uygulamaları tercih etmiyor çünkü bu uygulamanın her yanında scroollar çıkmasına sebep oluyor hem de fbml kullanmak hız kazandırıyor.

2.Facebook Connect

Facebook connect web siteleri, iphone’lar, mobile cihazlar ve desktop yazılımlarda kullanılmak üzere geliştirilmiş. Bu bize sitemizde üyelik gibi işlemlerin facebook kullanıcı adı ve şifresi ile yapılabilmesini sağlıyor. FB kullanıcıları sitemize yada uygulamamıza bilgilerini vermeden FB kullanıcı adları ve şifreleri ile girebiliyor. Yorum yazabiliyor, arkadaşlarını görebiliyor, davet gönderebiliyor, içeiği profillerinde, duvarlarında paylaşabiliyor yani sitemizdeki pek çok hizmete ek özellikler getiriyor.

Facebook Api nedir?

Facebook tüm bu işlemlerin yapılabilmesi için bir ortak arabirim geliştirmiş. Bu arabirim şuan pek çok farklı platform tarafından çalıştırılabiliyor. Bir dahili application yazarken php, .net api yada flash api’yi kullanabilirsiniz. Bunların tamamı uygulamanızı yazmanız için ortak fonksiyonlar kullanıyorlar. Eğer connect kullanacaksanız yine aynı api’yi javascript tabanlı olarak kullanabilmeniz mümkün. Facebook api’sine FQL adını verdiği özel bir SQL dili de entegre etmiş. Bu da bize bazı işlemlerde fonksiyonların veremediği esnekliği ve hızı sağlıyor.

FBML Nedir?

Genel olarak html’in özel fonksiyonları tetikleyenidir diyebiliriz. Peki buna neden ihtiyaç duyulmuş derseniz çok gerekli diyebilirim. Diyelim bir kullanıcının adını yazmak istiyorsanız iki seçeneğiniz var ya api ile facebook üzerinden o kişinin uid’si ile adını çekeceksiniz yada <fb:name uid=”xxxx”></fb:name> diyeceksiniz hepsi bu. FBML kullandığınızda facebook çıktı sayfanızdaki bu tag’ları bulup kendi derleyecek böylece her şey için facebook sunucusunu beklemek zorunda kalmayacaksınız özelliklede onlarca kişi adı listelemek istediğinizde bunun bir nimet olduğunu anlarsınız. Çünkü facebook sizin bir sayfayı üretmeniz için 10-15sn bekler ve inanın 10 isimi api ile sorgulamak bile bazen timeout’a düşmenize sebep olabilir FBML yüzden bu çok iyi bir çözüm